אייפאון: עפנט דעם לינק אין Safari ← דריקט דעם "שעיר" קנעפל (דאס קעסטל מיט'ן פייל ארויף ⬆) ← "Add to Home Screen" ← "Add".
אנדרויד: עפנט אין Chrome ← דריקט די דריי פינטלעך ⋮ אויבן ← "Install app" (אדער "Add to Home screen").
💾 קוקן אן אינטערנעט: ביי יעדן קאפיטל דריקט "היטן אפליין". ווען עס שטייט ✅ "געהיטן", קען מען דעם קאפיטל קוקן פון דער אפ אויך אן אינטערנעט. בשעת'ן היטן, לאזט די אפ אפן. "אויסמעקן" מאכט ווידער פריי פלאץ.
אויף אייפאון איז בעסער צו היטן קאפיטל נאך קאפיטל, פון דער אפ אויפ'ן היים־סקרין. אלע 11 קאפיטלען צוזאמען זענען בערך 460 MB. צו האבן א פייל אין "Files" אדער אין דער גאלעריע, דריקט "⬇ פייל צום טעלעפאן".
קאפיטלען
דריקט אויף א קאפיטל צו שפרינגען אהין; נאך יעדן קאפיטל גייט דער פלעיער ווייטער צום נעקסטן. די צייטן זענען לויט דעם גאנצן פילם. יעדער קאפיטל קען מען היטן אפליין אין דער אפ, אדער אראפלאדן ווי א פייל.
וועגן דעם פילם
דער פילם ערקלערט די שיטה פונעם סאטמארער רבי, רבי יואל טייטלבוים זצ"ל, ווי ער שטעלט זי אוועק אין ספר ויואל משה: די הקדמה, מאמר שלש שבועות, מאמר ישוב ארץ ישראל און מאמר לשון הקודש. יעדע ראיה ווערט געברענגט מיט מאמר און סימן; ווען מיר ציטירן דעם ספר זעט מען דעם אמת'ן סקאן פונעם בלאט מיט די ווערטער אונטערגעשטראכן, און די איבערזעצונג ווערט אנגערופן "אין טייטש".
אויסגאבע: ספר ויואל משה, מהדורא חדשה, הוצאת ספרים ירושלים, ברוקלין תשס"ו; דער שער בלאט פון דער ערשטער אויסגאבע (ברוקלין תשכ"א) איז איבערגעדרוקט דארט.
ביבליאגראפיע
דער ספר: ספר ויואל משה, להרה"ק רבי יואל טייטלבוים זצ"ל, מהדורא חדשה, הוצאת ספרים ירושלים, ברוקלין תשס"ו (מיט דעם שער בלאט פון דער ערשטער אויסגאבע, ברוקלין תשכ"א). סקאן: mysatmar.com. אלע ציטאטן פונעם ספר זענען פון דעם סקאן, מיט מאמר און סימן.
מקורות וואס דער ספר ברענגט (טעקסט פון Sefaria, גמרא בלעטער פון ווילנער ש"ס, HebrewBooks): כתובות קי ע"ב · כתובות קי"א ע"א · רש"י כתובות קי"א ע"א · שיר השירים ב, ז · תוספות כתובות קי ע"ב ד"ה הוא אומר
שפעטערדיגע ספרים און ארטיקלען וואס ווערן דערמאנט: דברי יואל; על הגאולה ועל התמורה (תשכ"ז); Hakirah journal: J. Steinmetz, "A Light Unto Our Nation: R. Meir Simḥah of Dvinsk's Approach to Nationhood and Zionism"; Shaul Magid (Tablet, Jewish Ideas Daily); Allan Nadler (Jewish Review of Books); Hertz Frankel, memoir (as cited); Bozina Kadisha (as cited by Magid).
רעפערענץ ווערק און צייטונגען (ענגליש)
- brooklynrail.org/2005/12/local/family-feud-will-the-real-satmar-please-/
- en.wikipedia.org/wiki/Aaron_Teitelbaum
- en.wikipedia.org/wiki/Anti-Zionism
- en.wikipedia.org/wiki/Belz_(Hasidic_dynasty
- en.wikipedia.org/wiki/Chaim_Tzvi_Teitelbaum
- en.wikipedia.org/wiki/Edah_HaChareidis
- en.wikipedia.org/wiki/HaTekufah_HaGedolah
- en.wikipedia.org/wiki/Haredim_and_Zionism
- en.wikipedia.org/wiki/Kastner_train
- en.wikipedia.org/wiki/Moshe_Teitelbaum_(Satmar
- en.wikipedia.org/wiki/Northern_Transylvania
- en.wikipedia.org/wiki/Rezső_Kasztner
- en.wikipedia.org/wiki/Satmar
- en.wikipedia.org/wiki/Satmar_Bikur_Cholim
- en.wikipedia.org/wiki/Satu_Mare
- en.wikipedia.org/wiki/Sighetu_Marmației
- en.wikipedia.org/wiki/The_Holocaust_in_Hungary
- en.wikipedia.org/wiki/Williamsburg,_Brooklyn
- en.wikipedia.org/wiki/Yekusiel_Yehuda_Teitelbaum_(I
- en.wikipedia.org/wiki/Zalman_Leib_Teitelbaum
- encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/bergen-belsen
- encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/bergen-belsen-key-dates
- encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/rudolf-rezsoe-kasztner
- encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/the-holocaust-in-hungary
- encyclopedia.ushmm.org/content/en/timeline-event/holocaust/1942-1945/german-troops-occupy-
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Hungary/Hungary_from_1918_to_1945
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Hungary_before_1918
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Kasztner_Rezso
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Orthodoxy
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Satmar_Hasidic_Dynasty
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Sighet_Marmatiei
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Sofer_Family
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Teitelbaum_Family
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/Transylvania
- encyclopedia.yivo.org/article.aspx/satu_mare
- firstthings.com/in-america-but-not-of-america/
- forward.com/fast-forward/444568/underground-satmar-yeshivas-sanctioned-recordings-williams
- jewishideasdaily.com/6538/features/the-riddle-of-the-satmar-2/
- jewishreviewofbooks.com/american-jewry/13891/satmar-american-style/
- jewishstudies.berkeley.edu/news/american-shtetl-making-kiryas-joel-hasidic-village-upstate
- jewishstudies.berkeley.edu/news/satmar-hasidism-history-ideology-and-sociology
- katz.sas.upenn.edu/resources/blog/most-anti-zionist-text
- ph.yhb.org.il/en/05-04-04/
- thelehrhaus.com/commentary/rabbi-meir-simcha-cohen-of-dvinsk-a-centennial-reappraisal/
- vinnews.com/2013/01/19/williamsburg-ny-satmar-rebbe-to-arrive-in-jerusalem-on-sunday-to-sh
- www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/teitelbaum
- www.het.org.uk/news-and-events/blog/entry/the-kasztner-train-a-personal-perspective
- www.israelnationalnews.com/news/261622
- www.israelnationalnews.com/news/427747
- www.israelnationalnews.com/news/429775
- www.jta.org/2006/04/25/lifestyle/satmar-rebbe-dies-at-91
- www.jta.org/2016/01/12/ny/satmar-and-the-last-lion
- www.jta.org/archive/3-young-followers-of-satmar-rebbe-banned-from-yeshiva-synagogue-for-un
- www.jta.org/quick-reads/town-of-palm-tree-becomes-first-official-u-s-haredi-orthodox-town
- www.kotzkblog.com/2025/03/the-three-oaths-and-their-cancellation.html
- www.nytimes.com/1979/09/14/archives/satmar-hasidim-appoint-leader-origins-in-rumania.html
- www.nytimes.com/2006/04/26/nyregion/amid-mourning-satmar-succession-goes-to-court.html
- www.satmarlbc.org/
- www.satmarlbc.org/about
- www.tabletmag.com/sections/arts-letters/articles/satmar-rebbe-1
- www.tabletmag.com/sections/belief/articles/satmar-anti-zionist
- www.theguardian.com/news/2006/jul/14/guardianobituaries.religion
- www.yadvashem.org/exhibitions/human-spirit-during-the-holocaust/jews-who-saved-jews/hungar
- www.yadvashem.org/press-release/19-july-2007-08-48.html
וואס פעלט און וואס איז נישט זיכער
- מיר האבן גענוצט די אויסגאבע ברוקלין תשס"ו. פון דער ערשטער אויסגאבע (תשכ"א) האבן מיר נאר דעם שער בלאט וואס איז דארט איבערגעדרוקט. די בלאט־נומערן זענען פון דער נייער אויסגאבע; דערפאר ציטירן מיר לויט מאמר און סימן.
- דער טעקסט פונעם ספר איז געליינט געווארן פון א סקאן אין רש"י כתב. יעדער ציטאט איז נאכגעקוקט געווארן אויפן בלאט מיט א צווייטע, פארגרעסערטע ליינונג. ביי צוויי ציטאטן האבן מיר נישט געקענט אפשניידן א קלארן בילד פונעם בלאט; זיי ווערן געזאגט אן א סקאן אויפן עקראן.
- ביי א קליינע צאל סימנים אין מאמר ישוב ארץ ישראל און מאמר לשון הקודש איז דער פונקט וואו דער סימן הייבט זיך אן אויפן בלאט נישט גאנץ זיכער.
- אין דער ביאגראפיע זענען געוויסע פרטים אין מחלוקת (דאס געבורט־יאר, ווי אזוי ער איז אריין אין דער באן פון תש"ד, און ווען און ווי אזוי דער ספר איז געשריבן געווארן). מיר ברענגען די פארשידענע ווערסיעס און זאגן ווען עפעס איז נישט קלאר.
- מיר האבן נישט קיין באשטעטיגטע מקורות אויף דער שיטה פון געוויסע אנדערע גדולים אין די ענינים, און מיר רעדן נישט פון דעם.
- ענינים וואס זענען געקומען שפעטער (למשל תשכ"ז און על הגאולה ועל התמורה) ווערן אנגעצייכנט ווי שפעטער, נישט ווי טייל פון ויואל משה.
- עכטע בילדער פונעם רבי'ן זענען ווייניג; מיר ניצן נאר דאקומענטירטע בילדער, קיין געמאכטע בילדער. די אנדערע בילדער (ספרים, בתי מדרשים, שטעט) ווייזן דעם ארט אדער דעם ענין, און ווערן אזוי באצייכנט.
- די אידישע שטימע איז א קינסטליכע (קאמפיוטער) שטימע; טייל ווערטער און נעמען קענען זיין נישט פונקטליך ארויסגערעדט.
בילדער
Scans of Vayoel Moshe (Brooklyn 5766 edition) from the mysatmar.com scan; Gemara pages from the Vilna Shas (HebrewBooks scans); maps drawn for this film from Natural Earth data; photographs from Wikimedia Commons:
- A román királyt üdvözli a vasutállomáson Rabbi Jojlis Teitelbaum szatmári főrabbi. (Splendid-fotó) (1938).jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- JTeitelbaum.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- SatmarRebbe36.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- ČopAntiAgoi.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- SM8.jpg — CC BY 2.5 (Wikimedia Commons)
- Ansamblul sinagogii.JPG — CC BY-SA 3.0 ro (Wikimedia Commons)
- Eötvös utca (Strada Alexandru Ioan Cuza), zsinagóga. Fortepan 86588.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- CZL 2632.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- אנדרטת יהודי סאטו מארה.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Talmud Tora Imahaz.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Szatmár ethnic map.png — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Sighet synagogue (cropped, lightened).JPG — Public domain (Wikimedia Commons)
- Sighet synagogue.JPG — Public domain (Wikimedia Commons)
- Image-Sighet synagogue01.JPG — Public domain (Wikimedia Commons)
- Teie2.jpg — CC BY 3.0 (Wikimedia Commons)
- Ethnic Map of Hungary 1910 with Counties.png — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Synagogue du Baal Shem Tov.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- קרית יואל ביהמד.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Satmer Yeshiva.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Satmar BM Vayoel Moshe 1.JPG — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- ציון יוסל אשכנזי.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- כולל קרית יואל.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Vayoel Moshe1.JPG — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Torah scroll writing.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Torah scroll - Jewish Museum and Tolerance Center.jpg — CC0 (Wikimedia Commons)
- Open Torah and pointer.jpg — CC BY 2.0 (Wikimedia Commons)
- Talmud set.png — CC BY 3.0 (Wikimedia Commons)
- Talmud photographic print.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Talmud set.JPG — CC BY 3.0 (Wikimedia Commons)
- Brockhaus and Efron Jewish Encyclopedia e9 327-0.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Shulchan Aruch Yoreh Deah 1870 c.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Shulchan Aruch Yoreh Deah 1806 b.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Davar Sheyesh lo matirin.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Shulchan Aruch.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Shulchan aruch.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Western Wall6.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- משנה סדורה - סיכום הגמרא - חברותא.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Furth Siddur p07.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Yidish-dialects-he.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Aleppo Codex Joshua 1 1.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Early Yiddish Passage.png — Public domain (Wikimedia Commons)
- PikiWiki Israel 46721 Jerusalem Old City.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- LES Eruv Issur (2).jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- The Squirrels 0010.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- 1827 Williamsburg Map.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Talmud Study PK-F-62.22, PK-F-06.021.tiff — CC BY 4.0 (Wikimedia Commons)
- Talmud Torah.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- TalmudMidrashSets.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Een moeilijke plaats uit den talmud (titel op object), RP-P-1904-2682.jpg — CC0 (Wikimedia Commons)
- Students at Yeshiva Keneseth Israel.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Gemara-rosh-hashana-2a.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- דוגמית גמרא סדורה - ברכות.JPG — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- First page of the first tractate of the Talmud (Daf Beis of Maseches Brachos).jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Map of Babylonian Jewry at the time of the Talmud.png — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- VilniusShasPage.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Gvurot ari.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Berakhot2a.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Sanhedrin13b.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Sanhedrin14a.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Munkaszolgálat, ebédosztás. Fortepan 25384.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Synagogues in Petah Tikva, May 2024 44.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- The Golden Hour of Jerusalem (7442362070).jpg — CC BY 2.0 (Wikimedia Commons)
- Mea Shearim N3.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Mea Shearim Street Sign - Huminer Street.jpg — CC0 (Wikimedia Commons)
- Kiryas Joel.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Kiryas joel chaveirim.png — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Quality Bus Service -705 (14984942753).jpg — CC BY 2.0 (Wikimedia Commons)
- Orange County (New York).jpg — CC BY-SA 1.0 (Wikimedia Commons)
- New York State Senate District 39 (2012).png — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- 1940 Census Enumeration District Descriptions - New York - Kings County - ED 24-573, ED 24-574, ED 24-575, ED 24-576 - NARA - 5852355.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Beit Abo Safed Avney Moreshet 637c4515.jpg — CC BY 2.5 (Wikimedia Commons)
- Shulchan Aruch Yoreh Deah 1870 b.jpg — Public domain (Wikimedia Commons)
- Tata vasútállomás, zsidó emléktábla.jpg — CC BY 4.0 (Wikimedia Commons)
- Jewish martyrs plaque Szombathely Batthyány tér.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Memorial Bergen-Belsen concentration camp.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Bergen-Belsen concentration camp memorial - 02.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- New York-Brooklyn-14-Lee Av.-Juden-1982-gje.jpg — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
- Hebrew-Language Books on Display - Mea She'arim - Jerusalem - Israel (5676061461).jpg — CC BY-SA 2.0 (Wikimedia Commons)
- Alte jüdische Friedhof, Eingang, 2021 Sátoraljaújhely.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Alte jüdische Friedhof, ONO, 2021 Sátoraljaújhely.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)
- Alte jüdische Friedhof, 'Chevre Kadishe of Congregation Yetev Lev D'Satmar Kft. (Ltd.)', 2021 Sátoraljaújhely.jpg — CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons)